Structurele prijsdruk in de IT-markt: impact op beschikbaarheid en investeringsbeslissingen
De wereldwijde investeringsgolf in AI, high-performance computing en datacenterinfrastructuur veroorzaakt een structurele verschuiving in productiecapaciteit binnen de halfgeleiderindustrie.
Producenten van geheugen en opslag verschuiven massaal hun productie naar High Bandwidth Memory (HBM), een type geheugen dat essentieel is voor AI-accelerators en datacenter-workloads.
Het gevolg is een spel van tekorten op klassieke IT-componenten zoals RAM en SSD’s, met directe impact op beschikbaarheid, prijszetting en levertijden in de bredere IT-markt.
De impact reikt ondertussen verder dan gespecialiseerde AI-omgevingen en beïnvloedt ook klassieke IT-infrastructuur zoals servers, storageplatformen en zelfs clienthardware.
Bij IT1 kiezen we ervoor om hierover transparant en realistisch te communiceren, zodat organisaties hun investeringen kunnen plannen met kennis van zaken.
Waar komen de prijsstijgingen vandaan?
De grootste prijsdruk situeert zich vandaag bij geheugen (RAM) en opslag (SSD). De markt wordt daarbij sterk beïnvloed door een aantal structurele factoren:
Concentratie van leveranciers
De DRAM-markt wordt vandaag quasi volledig gedragen door onderstaande drie producenten.
Micron heeft ondertussen een groot deel van zijn productie verschoven richting HBM voor AI-datacenters, waardoor de capaciteit voor klassieke DRAM-toepassingen verder onder druk komt te staan. Intel was eerder al uit de geheugenmarkt gestapt, waardoor de productiecapaciteit nog sterker geconcentreerd is.
Productiecapaciteit verschuift naar AI
HBM-geheugen is aanzienlijk winstgevender dan klassieke DDR-geheugenmodules. Hierdoor verschuiven ook Samsung en SK hynix een steeds groter deel van hun productiecapaciteit naar HBM.
Het resultaat:
- minder capaciteit voor standaard DDR-geheugen
- minder NAND-productie voor klassieke SSD-segmenten
- meer concurrentie tussen traditionele IT-toepassingen en AI-infrastructuur
Nieuwe fabrieken die deze druk zouden kunnen verlichten worden ten vroegste rond 2028 verwacht, waardoor deze marktspanning waarschijnlijk nog meerdere jaren zal aanhouden.
Belangrijk daarbij: de impact van deze prijsstijgingen is niet overal gelijk.
Waarom clienthardware minder hard geraakt wordt
Bij clienthardware (laptops en desktops) vormen geheugen en opslag gemiddeld slechts 20 à 30% van de totale toestelconfiguratie. De rest van de kost zit in onder meer chassis, scherm, processor, batterij, assemblage, logistiek en ondersteuning. Zelfs sterke prijsstijgingen op RAM of storage vertalen zich niet één-op-één naar een even grote stijging van de eindprijs. Hierdoor wordt de impact van componentprijsstijgingen gedeeltelijk geabsorbeerd binnen de totale configuratiekost. Dat betekent niet dat clienthardware immuun is, maar wel dat de markt hier iets meer demping kent dan in andere domeinen.
Waarom serverhardware wél zwaar wordt getroffen
Bij serverinfrastructuur ligt dit fundamenteel anders: Geheugen en opslag maken hier een veel groter deel uit van de totale kost! Serverconfiguraties zijn vaak expliciet geheugen- en storage-intensief. Uitbreidingen (scale-up) gebeuren net op deze componenten. Het gevolg is dat prijsstijgingen op RAM en storage hier direct en voelbaar doorwegen in de totale investering. Vooral bij standaard- en mid-range serverconfiguraties zien we daardoor snelle, soms abrupte budgetverschuivingen, gecombineerd met langere levertijden of allocatiebeperkingen.
Een herkenbaar patroon in drie fases
In de huidige markt zien we steeds vaker hetzelfde verloop:
Fase 1 – Minder krachtige configuraties aan “oude” standaardprijs
Eerst verschijnen varianten met minder of alternatieve componenten aan prijzen die sterk lijken op vroegere standaardconfiguraties.
Fase 2 – Standaardconfiguraties met duidelijke prijsstijgingen
Daarna komen de echte standaardconfiguraties opnieuw beschikbaar, maar tegen aanzienlijk hogere prijzen.
Fase 3 – Standaard wordt schaars én stijgt verder
In een derde fase ontstaat effectieve schaarste op standaardcomponenten, met bijkomende prijsdruk en langere levertijden.
Concrete impact op beschikbaarheid
De impact is ondertussen zichtbaar in meerdere productcategorieën. Leveranciers geven steeds vaker voorrang aan bestaande klanten en grote datacentercontracten alle AI-gerelateerde projecten.
Om leveringen mogelijk te houden worden configuraties aangepast, bijvoorbeeld:
- 12GB of 24GB RAM modules
- DDR4 in plaats van DDR5
- max 256GB SSD-configuraties
In de praktijk zien we vandaag onder meer: 32GB geheugenmodules met maandenlange levertijden!!
Western Digital meldde dat hun capaciteit voor 2026 al grotendeels is uitverkocht.
Offertes, geldigheid en vrijwaring
Door de huidige prijsvolatiliteit werken fabrikanten en distributeurs steeds vaker met beperkte prijsgaranties en allocatievoorwaarden. Daarom gelden bij IT1 volgende principes:
Offertes zijn maximaal 5 kalenderdagen geldig.
Prijzen en levertermijnen zijn onder voorbehoud van bevestiging bij bestelling.
Indien tussen bestelling en levering onbeschikbaarheid, allocatie of prijsaanpassingen optreden buiten onze controle, kan IT1 hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld.
In dergelijke gevallen stellen wij zo snel mogelijk een aangepast of alternatief voorstel voor. De klant behoudt steeds het recht om de bestelling te annuleren.
Dit kader is geen formaliteit, maar een noodzakelijke bescherming binnen een markt die structureel volatiel is.
What’s next: hoe hiermee omgaan?
Clienthardware
Alle grote merken worden geraakt, maar de recente Windows 11-transitie heeft bij veel organisaties al voor vernieuwing gezorgd. De focus verschuift daarom naar:
- Verlenging van lifecycle waar technisch en economisch verantwoord via garantie- en supportverlenging
- Vervroegd bestellen om allocatie- en leverrisico’s te beperken
- Strategische bufferstock voor kritische functies of profielen
- Pas de configuraties aan naar de beschikbaarheid (16/256)
- Objectieve vervangingsanalyse op basis van telemetrie en gebruikerservaring (DEX) (datagedreven beslissen of vervanging echt nodig is (HP WXP)
- As-a-Service-modellen om hogere prijzen te spreiden en voorspelbaar te maken (Workplace-as-a-Service)
Server & datacenter
Ook hier is timing cruciaal:
- Contracten verlengen waar mogelijk om overhaaste beslissingen te vermijden
- Gefaseerde upgrades in plaats van “alles tegelijk”
- Alternatieve trajecten via (hybride) cloudoplossingen, zoals private (IT1 Vcloud) of publieke (MS Azure) cloud, wanneer on‑premises investeringen te volatiel worden
- Migraties naar full modern work via een WeTrans project
Rekening houden met parallelle marktverstoringen, zoals gewijzigde licentie- en pricingmodellen in virtualisatie (zie ons artikel over Broadcom/Vmware)
Tot slot
De huidige prijsdruk is geen tijdelijke rimpel, maar het gevolg van een structurele verschuiving in de IT-markt. Wie vandaag investeert in hardware, doet dat best met realistische verwachtingen, flexibele scenario’s en een duidelijke kijk op lifecycle en alternatieven.
IT1 helpt organisaties om hierin onderbouwde keuzes te maken: niet vanuit paniek, maar vanuit inzicht.
Neem contact op met jouw IT1‑accountmanager of via onze contactpagina.
